Wednesday, February 21, 2024

გიორგი ალადაშვილის ბიოდინამიური მეღვინეობა განვითარების მომდევნო ეტაპის წინაშე

როგორ ღირებულებებზე უნდა იდგეს მეღვინეობა, გიორგი ალადაშვილისთვის უკვე დიდი ხანია ცნობილია. მისი ბიოდინამიური მევენახეობა 2015 წლიდან რუისპირში ყოველწლიურად ზრდის წარმატებულ ეტაპებს გადის. სტუმრებს, გულშემატკივრებსა და პარტნიორებს  ხალხმრავალ რთველს, კალოს ლეწვას, ქართული პურის ცხობასა და ღვინის დიდებულ დღესასწაულებს სთავაზობს. გიორგის იდეამ, მიეყვანა ნიადაგის ნაყოფიერება და სიჯანსაღე მდგომარეობამდე, რის შემდეგაც ადამიანის უშუალო ჩარევა სულ უფრო იშვიათად იქნებოდა საჭირო, მისი მეთოდების მიმართ ინტერესი გაზარდა და ღვინის წარმოების მდგრადობა გააძლიერა. 

გიორგიმ ქართული ღვინო შვეიცარიასა და საფრანგეთში გაიტანა. მოყვარულთა წრეს მისი უნიკალური წარმომავლობა წარუდგინა და ყოველწლიურ ფესტივალებსა და გამოფენებზე ადგილი დაიმსახურა. რამდენიმე წელია მას შვეიცარიული ტელევიზიები ეთერს, შემსყიდველები კი პარტნიორობას, საგანმანათლებლო ტურებს, ღვინის ერთგულ მომხმარებელთან დაკავშირებას და თანამშრომლობას სთავაზობენ, რაც ქართული ნაწარმისთვის დიდი ფუფუნებაა. 


გიორგის ღვინის ღირსებებად უნდა აღინიშნოს, რომ თუკი ქართული ღვინის კეკლუც ხასიათზე, მხიარულ გუნებასა და ხავერდოვან თრობაზე რამ გსმენიათ, მასში ამ თვისებებს ერთდროულად აღმოაჩენთ, გაიცნობთ ქართულ ფესვებს, იგრძნობთ ევროპულ გამოცდილებას და მეღვინის პატივისცემას სტუმრის, გარემოსა და საკუთარი ნაშრომის მიმართ. მეღვინის მიზანი ხომ ერთია, შეინარჩუნოს მიგნებული და დაუფლებული განწყობა, რაც მომდევნო სვლების საფუძველი ხდება. 



გიორგი მეურნეობის შექმნიდან ცხრა წლის შემდეგაც ამ ნაბიჯებს დგამს და გარწმუნებს, რომ მომავალ პერიოდში იქნება უფრო დიდი და დასამახსოვრებელი, როგორც ქართული ღვინის ნიმუში. რუისპირის მეურნეობაში ინახავენ გამოცდილებას და აგროვებენ ცოდნას მომავალ წარმატებამდე მისასვლელად. 


დღეს გიორგი საკუთარ მევენახეობაში მმასპინძლობს. საღამოს მისულს, სტუმრების გარეშე, მეღვინეობის მომავალი გეგმების დასახვაში გადართული დამხვდა.


როგორ ხედავ ბიოდინამიკის გაგრძელებას აქ, რუისპირის მეღვინეობასა და მთლიანად, საქართველოში?!


ერთი, შეიძლება კოოპერაციაში შეხვიდე სხვა მეურნეობებთან, მათთან ერთად გაერთიანდე და რასაც, მცირე ადგილით ვერ წვდები, იმას სხვებთან ერთად შემატებ ფართობს და განვითარდები. მეორე ვარიანტი არის, რომ ადამიანმა ამუშაოს 10-15 ჰექტარი, რაც საკმარისია, რომ საკუთარი პური ჰქონდეს, საკუთარი ღვინო, საჭმელი და მაღაზია, FARM თემა რაც არის, მწვანილი, სალათის ფოთოლი, ბოსტნეული - სეზონის მიხედვით. 


            


            


როდის ხვდები, რომ უნდა შეაჩერო მეურნეობის ტერიტორიული ზრდა, შეინარჩუნო მასშტაბი და უკვე შექმნილის მდგრადობასა და გაძლიერებაზე იფიქრო?


მაშინ ჩერდები, როდესაც თვლი, რომ უნდა აცადო, გადავიდეს რაღაც ბუმი და ბუმს გადასულმა ისევ გააგრძელო, ახალი მიზნისკენ სვლა. ორი წლის განმავლობაში საერთოდ არ ვჩანდი. ორი წლის განმავლობაში აღარც ფოტოზე ვიყავი, აღარც კადრში… ამ ყველაფერმა რა ქნა?! ადამიანების მეხსიერებაში დალექა “რუისპირის მეურნეობა”, როგორც მაგარი ბრენდი, რომელიც შეჩერდა, რადგან მან უკვე ბევრი გასცა, ბევრი სტუმარი მიიღო, ზოგს მეღვინეობა ასწავლა, ზოგს ესაუბრა. ახლა, რაღაც მომენტში გაჩერდა და აკვირდება, როგორ გრძელდება. შრომა ყოველთვის შველის საქმეს, მეურნეობა მდგრადია, მას სჭირდება დამატებითი იდეები. დამატებით რამდენიმე ადამიანი, ვისაც იდეის გაცვლა და გენერირება შეუძლია. საკუთარი არხებით ვზრუნავთ საქმეზე და ვაგრძელებთ მუშაობას. 


საქართველოში როგორი სამუშაო გარემოა ფერმერისთვის? თუ მოგეცა თავისუფალი ნება, გემუშავა ისე, როგორც გინდოდა?


ამ ქვეყანაში ადამიანს როცა უთხრეს, გაქვს ინტერნეტი და იყავი რაც გინდა, ჟურნალისტობა გინდა, იყავი ჟურნალისტი, ფერმერობა გინდა, იყავი ფერმერი. ასე გამოვიდა ჩემგან მეღვინე. ჩემ მაგალითს თუ აიღებ, მე ამას ვუყურებ, როგორც ბიოდინამიკური მეურნეობის პრინციპებს, რომლითაც ნიადაგს ვარჩენ და გარემოს ვუფრთხილდები. თუ გუნდში გყავს ეგეთი ადამიანები, რომლებიც ამ პრინციპებს იზიარებენ, ეგეთ ჯგუფს საქართველოში ძალიან ცოტას თუ იშოვი. 


ამ საქმეში თავიდანვე ჩავერთე იმ მიზეზის გამო, რომ პროდუქცია ყოფილიყო იმდენად სუფთა, რომ ადგილიდან მომხდარიყო მისი რეალიზება. ჩვენ ძალიან დიდი გამოცდილება დაგვიგროვდა ბიოდინამიკოსებისგან საფრანგეთში, იტალიაში. ვნახეთ რეები იყვნენ და დღეს რეები არიან. ეს არის ჩემთვის მაგალითი. მე ვნახე ენთუზიაზმით სავსე ხალხი, ვინც ყველაფერი ნახა, ყველაფერი გააკეთა, მეურნეობა შექმნა, ეტაპს მიაღწია და ახლა მშვიდადაა.


არსებობს იმის შანსი, ამ გუნდმა, რომელმაც ბიოდინამიური მეურნეობა შექმნა, კიდევ რამდენიმე ასეთივე პრინციპების ფერმა აამუშაოს?


ძალიან დიდი სიამოვნებით, ჩავერთვებოდი ყველანაირ დარგში. დავიწყებდი მეცხვარეობას, თავის მდგომარეობაში, მეთხევეობას თავისი ორგანული წესებით, ბიოდინამიურად, მეფუტკრეობას, მებოცვრეობას ისე რომ მეურნეობაში ბევრი რამის გაკეთება შესაძლებელი ყოფილიყო. იგივე პრინციპებით, შეიძლება შეიქმნას მეურნეობა სხვადასხვა რეგიონში, თუმცა სხვადასხვა წამყვანი კულტურით. მაგალითად, თუ კახეთში იქნება ვენახი, სამცხე-ჯავახეთში შეიძლება ყოფილიყო ხორბალი.


საქართველოში ჩამოვიდა რამდენიმე ფერმერი წყვილი, რომლებმაც ბიოდინამიური მეთოდებით დაიწყეს მეურნეობების წარმოება. ცოტაოდენი დანაზოგითა და ცოდნით დაფუძნდნენ აქ, ცხენების მოვლა დაიწყეს… ეს არის იდეების თანხვედრა - თუკი მოხდა, კარგია. თუკი ისე იქნება, რომ დავბერდი და საქმეს ვეღარ გავაკეთებ, აუცილებლად მოვა წყვილი, რომელიც ამას გადაიბარებს.


მაგრამ მე არ მინდა ვაჩვენო ვინმეს რომ ეს თითით საჩვენებელი მეურნეობა სადღაც ჩაიკეტა, ეს მეღვინეობა არის მაგალითი, ვინ ვართ ქართველები. აბა, მოვიდეს ვინმე და მითხრას, რომ ჩემ ღვინოში ან ჩემ მოყოლილ ამბავში რაღაც დევს მარკეტინგული. არა, მე მესმის ცხოვრება. მესმის ისე, როგორც ევროპელებს ესმით, ჩვენი მენტალობა რაღაცნაირად დაემთხვა. 


საქართველოში კარგი ის არის, რომ თუ ვინმემ მოინდომა ღვინის დაყენება, ისწავლა. თან, ამავდროულად, ძალიან კარგ დროს დაიწყო ქვევრის ღვინის პოპულარიზება. გარშემო ბევრმა საკუთარი ღვინის დაწურვა დაიწყო. თან საქმეა, თან შემოსავალი. რაც არ უნდა ფერმა ააწყო, შემოსავლიანი ხომ უნდა იყოს. შინაარსი ხომ უნდა ჰქონდეს?! ამიტომ, უნდა იშრომო და გახდე მაგალითი, პირველ რიგში, სხვებისთვის. 



მეურნეობაში რაზე ეფუძნები, რა გაძლევს მდგრადობისა და  განვითარების საშუალებას?

ყოველთვის ერთ ძირითად პროდუქტზე უნდა იყო აქცენტირებული. აქ წამყვანი პროდუქტი ღვინოა. მაგრამ, პლუს, კიდევ თუ აქ ვცხოვრობ კიდეც, რატომაც არ უნდა მქონდეს სტუმარმასპინძლობა, ფარმჰაუსი, ბიოდინამიკა, ეს ყველაფერი? ჩემი სისტემა ისე მაქვს აწყობილი, ორ დღეზე მეტს არ დარჩეს ადამიანი. აქ მოდის ისეთი სტუმარი, ვინც ეძებს სიმშვიდეს, ღვინის სტილს, ბუნებას. დილით რომ ადგება და ჩემთან ერთად ივლის, ასეთი ტიპი, ვისაც ფერმერობა და ჯანსაღი ცხოვრების შეგრძნება აინტერესებს. 

ვინც ჯერ არ მოსულა რუისპირში, ფეისბუკზე, მეგობრებში მომყვება. ჩემი დაკვირვებით, რასაც აქ ვაკეთებთ და ვაქვეყნებთ, იწონებენ, ძალიან დიდ ნახვებს აგროვებს. 


გიორგის მეღვინეობის განვითარება პირდაპირ კავშირშია ქართული ღვინის სახელთან ევროპის საზღვრებს შიგნით, ღვინით დაინტერესებულ თანამედროვე საზოგადოებებში. ქართული ღვინის ისტორია და აღიარება ზრდის თავისუფალ პერსპექტივას. ინტერესს შენარჩუნება სჭირდება. ადგილობრივი მეღვინეები კი ამ წრეში ალბათ ერთიანობით იტყვიან საერთო ეროვნულ სათქმელს. 


მომდევნო პერიოდის კითხვა ასეთია: შეინარჩუნებს ქართული ღვინო ხარისხს?! ენთუზიაზმი წარმოების მიმართ პირდაპირ მოქმედებს საფასო კატეგორიაზე. აქ კი ადგილის მოპოვების შემდეგ ცვლილებები იშვიათად ხდება. ტრადიციული ბრენდებისთვის ცვლილებები რისკია, თუმცა ქართული ღვინის სახელი შეძლებს გაიტანოს კიდევ არაერთი ქართველი მეღვინის პროდუქტი ღვინის მოყვარულებისა და პროფესიონალების წინაშე. აქ გიორგი ალადაშვილს კიდევ ერთხელ მოუწევს გაიაროს სხვებისთვისაც უკვე მარტივად გასავლელი გზა იმისთვის, რომ ახალ სარეალიზაციო სივრცეში საკუთარი ნაწარმის წარმოჩენის საშუალება მიეცეს.


ამ აზრით დავტოვე რუისპირი. ცოტა ხანში წამომეწია ამბავი, რომ საქართველოში ვენახების კადასტრი უკვე შეიქმნა. მევენახეებს უკვე აღრიცხულად შეუძლიათ ჩააბარონ ღვინის დიდ კომპანიებს ყურძენი. სისტემური საქმე აქტიურად განაგრძობს სვლას სრულყოფილებისაკენ. ამავდროულად კი, მეღვინეობაში სწორი გზების აღმომჩენი მეღვინეები ძლიერდებიან საკუთარი მეურნეობის შიგნით და სხვებისთვის სამაგალითოდ, იმკვიდრებენ ადგილს მომავლის წარმოებაში. 


დემეტრე ერგემლიძე




Wednesday, January 17, 2024

თამთა კაპანაძის სოფლის განვითარების პერსპექტივა - პოსტი XVII



თამთა კაპანაძისთვის, რომელიც სოფლის განვითარების სააგენტოს ჭიათურის საინფორმაციო-საკონსულტაციო ცენტრის სპეციალისტია, სოფლის განვითარება დროში ხანგრძლივად გაწერილი პროექტების დაგეგმვასა და სოფლად აქტიური მოსახლეობის გაძლიერებასთან არის დაკავშირებული.


ფერმერების კონსულტანტად უკვე რვა წელია მუშაობს და ამ დროის განმავლობაში ათეულობით პროექტზე უმუშავია წარმატების მისაღწევად. ყველაზე დასამახსოვრებლად მაინც კენკროვანი კულტურების და ჩაის რეაბილიტაციის პროექტები ახსენდება, რომელიც მის რეგიონში წარმატებით შედგა.



დღეს, განვითარების ახალ ეტაპზე, ფერმერებთან მუშაობას მეცხოველეობის პროექტებზე იწყებს. მისი თქმით, განვითარება საქმის ბოლომდე მიყვანაა და იმის ცოდნა, რომ სოფელს, რომელსაც აშენებს, ახალგაზრდები მალე მეტად გააცოცხლებენ.



რა გახდა შენთვის ექსტენციონისტობის საფუძველი? 


Როდესაც დავამთავრე სასწავლებელი, მუშაობა ფერმერთა ცენტრში დავიწყე, სადაც ურთიერთობა მქონდა ფერმერებთან, რომლებიც დაინტერესებულები იყვნენ მეცხოველეობით. Საინტერესო იყო მათთან ურთიერთობა.  ვფიქრობ, ამან განაპირობა ჩემი ექსტენციონისტობა.


რა კითხვებით მიოგმართავენ ხშირად ფერმერები? 


ფერმერები მოგვმართავენ დარგობრივი მიმართულებების კონსულტაციისთვის,  ასევე სახელმწიფო პროგრამების შესახებ ინფორმაციის მისაღებად. ახლა, მაგალითისთვის მოვიყვან, “დანერგე მომავალს” ჰქონდა ასეთი ქვეკომპონტნეტი, კენკროვანებთან დაკავშირებით, დასრულდა 2020 წელს და ამის შემდეგაც აქტიურად მოგვმართავდნენ ამ პროგრამაში რომ მიეღოთ მონაწილეობა. 


როდის ხარ ხოლმე ყველაზე კმაყოფილი საკუთარი კონსულტაციით?


ფერმერი როდესაც იღებს მონაწილეობას პროექტში და მიიღებს დაფინანსებას, ან თუნდაც გააშენებს ბაღს, ეს არის დიდი სტიმული და დიდი პასუხისმგებლობა. კმაყოფილების შეგრძნებაც მაშინ უფრო დიდი მაქვს, რა თქმა უნდა. 


რომელი იყო ყველაზე უფრო საპასუხისმგებლო და სასიხარულო პროექტი, რომელიც დაფინანსდა?


კენკროვანების ქვეკომპონენტში იყო ერთი ასეთი და ჩაის რეაბილიტაციის სახელმწიფო პროგრამა ჩვენს მუნიციპალიტეტში. “დანერგე მომავლის” პროგრამაში ბაღების გაშენების კომპონენტში ძალიან ბევრმა ფერმერმა მიიღო მონაწილეობა და ძალიან სასიამოვნო იყო ეს ჩემთვის. 




საინტერესოა, როგორ უნდა მიაწოდო ინფორმაცია ფერმერს, რომ არა მხოლოდ დაინტერესება შეძლო არამედ მისი დახმარებაც მოახერხო.


მოქალაქე როდესაც მოდის და აინტერესებს რომელიმე პროგრამა, მაგალითად აინტერესებს ბაღების გაშენება ან მცენარეთა მოვლასთან დაკავშირებით აქვს პრობლემა, პომიდორთან ან ვაზთან დაკავშირებით აქვს პრობლემა. ვუხსნით, ვუკავშირდებით, პროგრამას ვაცნობთ, ვეუბნებით პროგრამაში მონაწილეობისთვის არის საჭირო ესა თუ ის დოკუმენტი. იწყებს ფერმერი ამ პროგრამაში მონაწილეობისთვის საჭირო დოკუმენტაციის შეგროვებას. ვეხმარებით კონსულტაციის დონეზე, იმიტომ, რომ ჩვენ ექსტენციონისტები ვართ და ჩვენი უფლება-მოვალეობაც ეს არის. 


როგორი პრიორიტეტები აქვს სააგენტოს იმერეთის რეგიონის განვითარებისთვის? 


ყველა მუნიციპალიტეტისთვის თითქმის შემუშავებულია სწორი მიდგომა სახელმწიფოსგან. გათვალისწინებულია რეგიონი, მოგეხსენებათ იმერეთი მცირემიწიანია და ამ ეტაპისთვის იმერეთის ორ მუნიციპალიტეტში ზესტაფონსა და ვანის მუნიციპალიტეტში სათბურების სახელმწიფო პროგრამა მიმდინარეობს და ძალიან კმაყოფილები არიან და ასევე, გათვალისწინებული არიან მაღალმთიანი სოფლები და შესაბამისად, როდესაც “დანერგე მომავალში”, იღებს ფერმერი მონაწილეობას, თუ მაღალმთიანში არის დასახლებული და მაღალმთიანში ცხოვრობს, 80%-ია სახელმწიფოს თანამონაწილეობა და 20%-ია ფერმერის გადასახდელი. ეს შეღავათია ფერმერისათვის და მისასალმებელია, რა თქმა უნდა გათვალისწინებულია სახელმწიფოსგან მცირემიწიანი რეგიონი და მუნიციპალიტეტი. 


Რა პასუხისმგებლობას გძენს ფერმერის კონსულტანტობა?


Რა თქმა უნდა, ძალიან საპასუხისმგებლოა. Როდესაც ვუკავშირდებით ფერმერებს ან გვაქვს გასვლითი შეხვედრები, ვფიქრობთ, რომ ჩვენ, ექსტენციონისტები უნდა ვიყოთ იქ, სადაც არიან ფერმერები. 


უშუალოდ ექსტენციონისტებისთვის განვითარების რა გზა არსებობს საქართველოში, როგორი იქნება თქვენი საქმის ყველაზე კარგი და ღირსეული გაგრძელება?


ვფიქრობ, რომ ექსტენციონისტისთვის არის აუცილებელი სასწავლო ტრენინგები, რაც ხშირად გვაქვს ხოლმე, როგორც თეორიული, ასევე პრაქტიკული მიმართულებით, თუ როგორ უნდა შედგეს კომუნიკაცია ჩვენსა და ფერმერებს შორის. 


Რაც შეეხება ქართული სოფლის პერსპექტივას, როგორია შენი ხედვა რომელი მიმართულებით უნდა განვითარდეს ის?


ქართულ  სოფელს, ყველას აქვს განვითარების პერსპექტივა და ყველა სოფელში თითქმის არის შესაძლებლობა იმის, რომ განვითარდეს სოფლის მეურნეობა. მაგრამ მთავარია, იყოს დაინტერესება ახალგაზრდების. ახალგაზრდები არ უნდა იყვნენ წასული სოფლიდან და ახალგაზრდების მიგრაცია არ უნდა იყოს ასეთი დიდი, როგორიც დღეს გვაქვს. თუ ახალგაზრდა არ დაბრუნდა სოფელში, სოფლის მეურნეობა ვერ აღორძინდება. ეს არის ხედვა ჩემი. 


Wednesday, December 20, 2023

ანდრია ქიტესაშვილის ხედვა სოფლის განვითარებაზე


კონსულტანტობა რუტინული საქმეა. ყოველთვის მზად ხარ ერთსა და იმავე საკითხზე სხვადასხვა ფერმერთან სასაუბროდ, მათთვის დამატებითი რეკომენდაციის მისაწოდებლად, ტექნიკური გამართულობის უზრუნველსაყოფად. რთული საქმეები სოფლის მეურნეობაში, ბევრჯერ მნიშვნელოვანი, კარგი შედეგით დასრულებულა სოფლის განვითარების რეგიონული სამსახურების როლი კი ამ პროცესში როგორც წესი, ძალიან დიდია.

ერმერობა რომ ბიზნესია და მის ხელშესაწყობად ინფრასტრუქტურა და კვლაფიციური კონსულტაცია აუცილებელია, ამაზე საქართველოს სახელმწიფო 2015 წლიდან მსჯელობდა. ამ პერიოდს უკავშირდება შეთანხმება საინფორმაციო-საკონსულტაციო ცენტრების შექმნის თაობაზე. კონსულტანტების პერიოდული გადამზადებითა და კომპეტენციის ზრდის მიხედვით, მიღწეულია შედეგი, რომ დღეს მათ არა მხოლოდ მიმდინარე, ახალ პროექტებზე ინფორმაციის მისაღებად, არამედ კვალიფიციური პროფესიული კონსულტაციის გასაწევადაც მიმართავენ.

ანდრია ქიტესაშვილისთვის ეს არა მხოლოდ სამსახური, არამედ საყვარელი საქმეცაა. ფერმერებთან ურთიერთობის დროს იგრძნობა, რომ თითოეული გადადგმული ნაბიჯი უკეთესობისკენ სვლას გულისხმობს.

როგორი საქმეა კონსულტანტობა? რა საკითხებთან გიწევს ყველაზე ხშირად შეხება?   


ძალიან საინტერესო საქმეს წარმოადგენს ექსტენცია, ძირითადად გვიწევს ინფორმაციის მიწოდება ფერმერებისთვის, როგორც სააგენტოს მიერ განხორციელებულ პროგრამებზე, ასევე სოფლის მეურნეობის მიმართულებით სხვადასხვა დარგობრივ საკითხებზე.   


როგორ იგრძნობა ფერმერების ნდობა სახელმწიფო სამსახურის კონსულტანტებისა და მათი დარგობრივი კომპეტენციის მიმართ 


ფერმერების მხრიდან დიდია მომართვიანობა, გამომდინარე იქდან რომ გვყავს კვალიფიციური თანამშრომლები, რომელთაც შეუძლიათ ამა თუ იმ დარგობრივი მიმართულებით ამომწურავი პასუხის გაცემა.  


როდის მოგმართავენ ყველაზე ხშირად?   


ყველაზე ხშირი მომართვიანობა ფერმერების მხრიდან შეინიშნება გაზაფხული/ზაფხულის პერიოდში, როდესაც აქტიურად მიმდინარეობს სამუშაოები და ასევე სხვადასხვა სახელმწიფო პროგრამის დაწყებისას.  


სად გადის თქვენი უფლება-მოვალეობების ზღვარი?  


ჩვენი სამსახური წარმოადგენს საინფორმაციო-საკონსულტაციო ცენტრს და გვევალება ფერმერებისთვის ექსტენციის გაწევა სოფლის მეურნეობის მიმართულებით.  


რამხელა რეგიონულ მასშტაბს მოიცავს შენი საქმე?   


ჩემი როგორც თანამშრომლის სამუშაო არეალი, მოიცავს გურჯაანის მუნიციპალიტეტს, თუმცა საინფორმაციო-საკონსულტაციო სამსახურები მუშაობენ მთელი ქვეყნის მასშტაბით, თითოეულ მუნიციპალიტეტში წარმოდგენილია თითო სამსახური.  


ყველაზე რთული რომელი აგრო პროექტი იყო?  


თითოეული აგრო პროექტი და პროგრამა სააგენტოს მხრიდან ისეა გაწერილი, რომ ნებისმიერმა ფერმერმა ან და მეწარმემ ადვილად შეძლოს მონაწილეობის მიღება.  


ახალგაზრდები თუ არიან შენს გუნდში და ვისთან ერთად მუშაობ?   


გვყავს როგორც ახალგაზრდა ისე გამოცდილი აგრონომები, მექანიზატორები, ვეტერინარები და სხვა მიმართულების სპეციალისტები.  


ფერმერების სამი მთავარი საჭიროება რა არის დღეს?  


ინფორმაცია თანამედროვე ტექნოლოგიების და მიდგომების შესახებ, თანამედროვე მექანიზაცია და ფინანსები.  


რით ხასიათდება ფერმერობის ბიზნესი  საქართველოში?  


ძირითადი მიმართულებაა მრავალწლიანი და ერთწლიანი კულტურების წარმოება, მეცხოველეობა, მეფუტკრეობა და სხვა, თითოეული მათგანი წარმოადგენს მომგებიან ბიზნესს, რა თქმა უნდა თუ ფერმერს წინასწარ ექნება გათვლილი რისკები და საჭიროებები.


განათლებას რა როლი აქვს აგრო საქმეში?  


ძირითად აქტივს აგროსექტორში წარმოადგენს ცოდნა, რომლის გარეშეც დასაწყისშივე მარცხისთვისაა განწირული ჩვენი ნებისმიერი წამოწყება.  


ტექნოლოგიური მხარე როგორ ვითარდება აგრო საქმიანობაში და სად გვაქვს განვითარებულ ქვეყნებთან გათანაბრების საშუალება?  


თანამედროვე ტექნოლოგიები, აქტიურად ინერგება ქართველი ფერმერების მიერ, სხვადასხვა სახელმწიფო ხელშემწყობმა პროგრამებმა  ხელი შეუწყვეს ტექნიკის, სარწყავი სისტემის და თანამედროვე ტექნოლოგიების შემოტანას ჩვენს ქვეყანაში.   


ევროკავშირში, შენი აზრით, აგრარული სფეროს რომელ ნაწარმს ან ტრადიციულ მემკვიდრეობას წარადგენს საქართველო?


საქართველოს როგორც სოფლის მეურნეობის მიმართულებით განვითარებულ ქვეყანას შეუძლია ევროკავშირის ბაზარს მიაწოდოს ქართული ღვინო და სხვა ალკოჰოლური სასმელები, ასევე ხილი, რძის ნაწარმი, თაფლი და სხვა.   


როგორ ფიქრობ, რა არის სოფლის განვითარების კონსულტანტისთვის ზრდის მომდევნო ეტაპი?   


სოფლის მეურნეობა მუდმივად ვითარდება, აქედან გამომდინარე საჭიროა ექსტენციონისტი ზრუნავდეს თანამედროვე მიდგომების გაცნობაზე, მიიღოს ახალ ახალი ცოდნა და გამოიყენოს პრაქტიკაში. 


Saturday, December 16, 2023

ირაკლი ხოზრევანიძის სვლა რეგიონის აგრო განვითარებისთვის


ირაკლი ხოზრევანიძე ქვემო ქართლის რეგიონში ფერმერებთან საკონსულტაციო საქმეს უკვე ათი წელია ეწევა. ოჯახის პრაქტიკული საქმიანობის შემდეგ, აგრარული განათლებითა და საკონსულტაციო ცენტრების მიერ გამოცხადებულ კონკურსში წარმატებით გავლის შემდეგ სოფლის განვითარების სააგენტოს რეგიონული სამსახურის მთავარ სპეციალისტად დანიშნეს. მისი საქმე ფერმერობას უკავშირდება, თანაც ისეთ აქტიურ მხარეებში, როგორიცაა წალკა, დმანისი, ბოლნისი, გარდაბანი, თეთრიწყარო და მარნეული. ირაკლის კლიმატთან ადაპტირებული მეცხოველეობის პროგრამის ფარგლებში, ტრენინგზე შევხვდი, როდესაც ის ფერმერებს კლიმატგონივრულ გადაწყვეტილებებზე ესაუბრებოდა. მისთვის ეს საკითხები არც ახალია და შეიძლება ითქვას, საქმიანობის ყოველდღიურ არეალში თავისუფლად ჯდება. მითხრა, რომ ფერმერების დახმარება წარმატებული პროექტებით გვირგვინდება და თავადაც შეუძლია გაიხსენოს, რამდენიმე საქმე, რომელიც სხვა თუ არაფერი, სწორი გადაწყვეტილებებით წარმატებულ ფორმამდე მივიდა, ახლაც მიმდინარეობს და შესაძლებელია განვითარდეს უკეთესი, უფრო მდგრადი შემოსავლის მისაღებად. 


რომელი რეგიონში მუშაობთ და რით არის ის გამორჩეული აგრარული კუთხით?


რეგიონი ქვემო ქართლია, ქვემო ქართლში ექვსი მუნიციპალიტეტი, დმანისი, ბოლნისი, გარდაბანი, თეთრიწყარო, წალკა და მარნეული. ზოგადად, ჩვენი სამსახურის სპეციფიკიდან გამომდინარე, ფერმერები მიმართულებებად დაყოფილი არ გვაქვს, არც აქცენტი გვაქვს აღებული. სოფლის მეურნეობაში დაკავებულ ყველა ტიპის ფერმერთან გვაქვს ურთიერთობა მათი მომართვიანობიდან გამომდინარე.


ფერმერებს ტექნიკური დახმარება სჭირდებათ, ხშირად მოგვმართავენ ვეტერინარის არარსებობის გამო. რეგიონში კერძო ვეტერინარების სიმცირეა, რის გამოც გარკვეულ ღონისძიებებზე ეფექტური დახმარება ვერ ვლინდება. ამიტომ გვირეკავენ ჩვენ, გვიწევს მისვლა, ფერმერთან უშუალო დახმარება და სხვადასხვა ღონისძიებების ჩატარება. ეს ალბათ იმიტომ ხდება, რომ ვეტერინარებთან სისტემატური კონტაქტი ფერმერებს იშვიათად აქვთ და როდესაც გადაუდებელი საჭიროებაა, მაშინ ცდილობენ დაკავშირებას. 


თქვენ რა საკითხებით გირეკავენ ხოლმე ყველაზე ხშირად?


ჩვენ მაინც ცნობილები ვართ, როგორც პროექტების განმახორციელებელი და ხელშემწყობი ორგანიზაცია. ჩვენი სამსახური ეხმარება ფერმერებს სახელმწიფო პროგრამებში მონაწილეობის მიღებასა და ამ პროცესის ტექნიკურ უზრუნველყოფაში. 


უშუალო საქმიანობაში გადანაწილებული ვართ დარგობრივი მიმართულებებით, მაგალითად აგრონომები, რომლებიც საკმაოდ კვალიფიციურები არიან. სხვადასხვა ზოოტექნიკური მიმართულებებიც იფარება ჩვენი მხრიდან, სპეციალისტები ველზე გადიან, ფერმერების მომართვიანობიდან გამომდინარე და საჭიროების მიხედვით ეცნობიან ველზე არსებულ პრობლემას, ესაუბრებიან ფერმერებს სამომავლო, მეურნეობის განვითარებაზე. 


ახალგაზრდები მაქსიმალურად ჩართულები არიან ამ მიმართულებებში. ცოტა ხნის წინ სპეციალისტების რაღაც კონტინგენტი ჩვენგან გავიდა და ფაქტობრივად სულ ახალგაზრდებით ჩანაცვლდა. ისინი ერთვებიან აგრარული საკითხების აქტივობებში.


თავად როგორ მოხვედი ამ საქმეში?


ჩემს ოჯახს 90-იანებიდან ჰქონდა მცირე მეურნეობა. ფაქტობრივად თითოეული ეტაპი გავიარეთ. მეურნეობა, როგორც მეცხოველეობა, ისე მარცვლეულის წარმოება; ამასობაში მოგვისწრო ამ მიმართულებების საექსტენციო საქმემ და გადავწყვიტე მონაწილეობა მიმეღო, ჩემი წვლილი შემეტანა აგრარული მიმართულების კონსულტაციით განვითარებაში. 


როგორ ფიქრობ, ფერმერული ცოდნა რით ყალიბდება და როგორ გადადის ახალ, თანამედროვე ეტაპებზე?


Რა თქმა უნდა, ნებისმიერ ახალ ფერმერთან ახალი შეხვედრა, ახლის მომტანია. სულ სიახლეებთან გვიწევს შეჯახება. ამასთან ერთად, გამოწვევებიც საკმაოდ ბევრია. გამომდინარე კლიმატური ცვლილებებიდან, ყოველთვის ახალ-ახალი გამოწვევებია, სირთულეებიც ჩნდება და ასეთ დროს, მუშაობის და მსჯელობის შედეგად მივდივართ გამოსავლამდე, რომელიც ამ პრობლემას მოაგვარებს. 


ყველაზე ხშირად ვინ გიხდის ხოლმე მადლობას?


ვისთანაც გვაქვს ურთიერთობა. ხშირად ვაძლევთ სწორ მიმართულებას და ხშირად მათი მცდელობა წარმატებით სრულდება. სწორედ ამიტომ გვიხდიან ხოლმე მადლობას. 


ყველაზე დიდ მიღწევად რას თვლი ამ საქმიანობაში?


უამრავი ფერმერის და აგრარულ სფეროში დაინტერესებული ადამიანის გაცნობა მოვახერხე. კავშირები, რა თქმა უნდა, საგანმანათლებლო მიმართულებაც საინტერესო და წარმატებული იყო.


გახსოვს ისეთი საქმე, რომელიც წარმატებულად დასრულდა კონსულტაციის შემდეგ?


“დანერგე მომავალი” საკმაოდ წარმატებული იყო. წლებია მიმდინარეობს და გვაქვს რამდენიმე შემთხვევა, როდესაც ფერმერი მოვიდა კულტურის გასაშენებლად და ჩვენი პრაქტიკული გამოცდილებით შევთავაზეთ განსხვავებული კულტურა. ეს იყო გამოწვეული ნაკვეთის მდგომარეობის და ზონის მიერ. ჩვენი კონსულტაციით მიღებული ახალი მიზანი წარმატებული გამოდგა. სასიამოვნო იყო, რომ ჩვენი გამოცდილების ხარჯზე გაამართლა ახალმა არჩევანმა.


Sunday, November 5, 2023

ეკოსოფელი საქართველო - ამბავი ენთუზიასტებზე, რომლებსაც ნინიგორში ერთად დასახლება სურთ

ეკოსოფელი თვითკმარი თემია, რომელიც თავისი ცხოვრების წესით, ბუნებრივ გარემოსთან ჰარმონიულად თანაცხოვრობს. მსოფლიოში 10 000-ზე მეტი ეკოსოფელია, სადაც მაცხოვრებლები მდგრადი და თვითორგანიზებადი საზოგადოების ჩამოყალიბებაში იღებენ მონაწილეობას. ასეთ საზოგადოებებს განახლებადი ენერგიის, ეკოლოგიური ნედლეულის მოხმარება, თვითკმარობა და თანამშრომლობა ახასიათებთ. ეკოსოფლის საერთო, სასარგებლო საქმეში მაცხოვრებელი სრულადაა ჩართული. სისტემები გულისხმობს განვითარებას, მუდმივ განახლებას და რეგენერაციას.

ეკოსოფლები იქმნება ბუნებრივი საცხოვრებელი გარემოს შესწავლითა და გათვალისწინებით. მათი დამახასიათებელი ნიშნებია განახლებადი ენერგიის გამოყენება, პერმაკულტურისა და ორგანული მეურნეობების პრაქტიკა, ჰოლისტიკური მიდგომა მდგრადი სამშენებლო მასალების მიმართ, რაც ნახშირბადის ნაკლებ კვალს და ჯანსაღ საცხოვრებელ გარემოს გულისხმობს. 

ეკოსოფლები შექმნილია პოზიტიური ფასეულობების წარმოსაშობად. თემმა უნდა უპასუხოს ადგილობრივ ეკოლოგიურ დღის წესრიგს და ამავდროულად საზოგადო ღირებულებებს, როგორიცაა, თანასწორობა, პატივისცემა, ტოლერანტობა, მრავალფეროვნება, სტუმართმოყვარეობა, პატივისცემა და თანამშრომლობა ადამიანებს შორის. 

"ეკოსოფელი საქართველო" უკვე ხუთი წელია ყალიბდება. თანამოაზრეების მცირე ჯგუფი ჯანსაღ და სასარგებლო ცხოვრების წესს ქმნის, მოხალისეობრივად მუშაობს და მდგრად საფუძველზე მომავალი საცხოვრებლის ასაშენებლად ზრუნავს. გუნდის მიზანია, მიიღოს ეკოლოგიურად ცხოვრების ყველა უპირატესობა: გაუმჯობესებული ჯანმრთელობა, ტოქსიკური ქიმიკატებისაგან დაცული რაციონი, მავნე ნივთიერებებისგან გაწმენდილი და ბიომრავალფეროვანი გარემო.  

        

ეკოსოფელი ლაგოდეხში, ნინიგორში აშენდება. ტერიტორიის პირველი ფართობი, სადაც დამფუძნებელი გუნდი განაშენიანებას გეგმავს, 6.5 ჰექტარს მოიცავს. ახლა გუნდის შევსება, მოხალისეობრივი სამუშაოები და ბიუჯეტის ფორმირება მიმდინარეობს. საერთო იდეის განხორციელებისთვის ახალ წევრებს ეკოსოფელში სიამოვნებით ელოდებიან.




პირველ რიგში, როდესაც ეკოსოფლის იდეა გაჩნდა, დავიწყეთ გაცნობით, რათა აღმოგვეჩინა, როგორი ეკოსოფლები არსებობს, რა სახის დასახლებებია, არის თუ არა მსგავსი ჩვენს მახლობლად, რეგიონში?! ეს პროცესი დაგვეხმარა, ნათელი წარმოდგენა შეგვქმნოდა საერთო საჭიროებების შესახებ, რაც შემდგომ საერთო ღირებულებებად იქცა. ამიტომ, სამუშაო ჯგუფის შეხვედრებზე, ამ საკითხებს განვიხილავდით.

ჩვენთვის ეკოსოფლის იდეა პირველ რიგში გარემოსთან და ერთმანეთთან ჰარმონიული თანაცხოვრებაა. შეიძლება გვქონდეს ეკოსოფელი, რომელსაც ასევე ერქვას, მაგრამ ეკოლოგია არ იყოს მთავარი საყრდენი და იყოს მიზანმიმართული თემი, რომლის მთავარი ღირებულებები სხვა პრინციპს ემყარება. მიზანმიმართულ თემს როდესაც ვამბობთ, ვგულისხმობთ ადამიანთა ჯგუფს, რომელიც გადაწყვეტს, ერთად დასახლებას, მერე საერთო ღირებულებების საფუძველზე თავისი საცხოვრებელი ადგილის აშენებას და ერთად მუშაობას იწყებს. ეკოსოფელში კი პრინციპად ეკოლოგია აქვთ აღებული იზიარებენ იარაღს ან ეხმარებიან ერთმანეთს ნადის წესებით, სხვადასხვა სახის ცოდნას თაობათა შორის გადასცემენ, შეიძლება სამუშაოების საკუთარი პრაქტიკა ჰქონდეთ და ა.შ.- მითხრა ნინი ხუროშვილმა, მკვლევარმა, ეკოსოფლის გუნდის წევრმა. 

რამდენიმე კვირის წინ დამფუძნებელთა ჯგუფი ლაგოდეხის სოფელ ნინიგორში, იმ მიწაზე იმყოფებოდა, სადაც მშენებლობის დაწყებასა და სათემო სახლის სრულყოფილად აღდგენას გეგმავს. ეკოსოფლის წევრობისათვის ფინანსური კონტრიბუციაა აუცილებელი, თუმცა მოხალისეობრივ საქმეში ჩართვაც თანაბარმნიშვნელოვანია.

სოფლის მეურნეობა ერთ-ერთი წამყვანი მიმართულება იქნება. ჩვენ ვერ გავაკეთებთ განაცხადს მდგრადობაზე, თუ ჩვენთვისვე საჭირო პროდუქციის ნაწილს მაინც ვერ მოვიყვანთ. მაგრამ, მეორე მხარეს არის საგანმანათლებლო შეხვედრები. იქნება ტრენინგები, სემინარები, კონფერენციები, რაც იმ ადამიანების ერთობას გააძლიერებს ვინც მასობრივ სოფლის მეურნეობაში ეკოლოგიური პრინციპების დაცვით მუშაობას დაიწყებს.

არის კიდევ ერთი მხარე, არქიტექტურა, ამ მიმართულებით, გვინდა საცხოვრებელი სახლები და საერთო სივრცეები სხვადასხვა მდგრადი ადგილობრივი მასალისგან ავაშენოთ. მაგალითად, ნამჯის სახლი, ხის სახლი, თიხის სახლი, რაც თავიდან ბოლომდე ერწყმის ეკოსოფლის კონცეფციას. 

ნინი მიამბობს, რომ ეკოსოფლებს შორის გამოცდილების გაზიარების პრაქტიკა უცხო არ არის. გასულ პერიოდებში თავად ოთხ ევროპულ ეკოსოფელში უცხოვრია. გუნდის დანარჩენ წევრებსაც აქვთ მსგავსი გამოცდილება. 

როგორც ქართულ, ისე მის მეგობარ, სხვადასხვა ეკოსოფელში ცხოვრების მიმართულება ერთმანეთისგან განსხვავდება. ზოგი თემი ემყარება სოფლის მეურნეობისთვის რეგენერაციულ მიდგომას, ვეგანიზმს, ადგილობრივი ეკოლოგიური პრობლემის გადაწყვეტის ან  ეკო მეწარმეობის ფორმებს. 

ფოტო: ლიტაგორა (ეკოსოფლის დამფუძნებლები გიორგი ჭოჭუა და ნინი ხუროშვილი)

ჩვენ მნიშვნელოვანი გადაკვეთა გვექნება იმ საზოგადოებასთან, რომელიც ლაგოდეხში ცხოვრობს. თანაცხოვრებისთვის საჭიროა, თანხვედრაში იყო და იზრუნო ქვეყნის რეგიონული განვითარებისათვის, როგორც სოციალური და კულტურული, ასევე ეკონომიკური თვალსაზრისით. აქტივიზმი ამ სფეროში არის არა მხოლოდ მუშაობა, არამედ  სახელმწიფო სტრუქტურებთან აქტიური თანამშრომლობა, იმ მიზნით, რომ გაუმჯობესდეს ჩვენი პოზიციები კანონმდებლობასა და კოოპერირების დონეზე. 

სოფლად განვითარებაზე როდესაც ვსაუბრობთ, მნიშვნელოვანია ორგანული, თანამშრომლობითი და ორმხრივად სასარგებლო ურთიერთობები დავამყაროთ როგორც მიმდებარე სოფლებთან, ასევე მუნიციპალიტეტთან. 

იგივე შეიძლება ითქვას ინიციატივაზე დემოკრატიული სკოლის შესახებ, რომელიც რამდენიმე წელიწადში გვინდა განვახორციელოთ. გვინდა ადგილობრივი ბავშვებისთვის ხელშეწყობით ან უფასოდ იყოს სწავლა. განათლების კომპონენტში მნიშვნელოვნად ვხედავთ და ვიაზრებთ, რომ ერთმანეთისთვის ცოდნის გადაცემის დიდი პასუხისმგებლობა გვაქვს. ამ მიზნით გვინდა მოვაწყოთ გასვლითი ღონისძიებები, ლაშქრობები და ა.შ.

პირველი, რასაც "ეკოსოფელი საქართველოს" გუნდი გააკეთებს სათემო სახლის მოწყობაა, რაც ამჟამინდელ ფერმის რეაბილიტაციას და იქ შეხვედრების ადგილის, სახელოსნოს, სტუმრების მისაღები სივრცისა და მოხალისეებისთვის ღამისთევის ადგილის მოწყობას მოიაზრებს. თემის პირველი თავმოყრა საკუთარ სახლში ალბათ ყველაზე ემოციური ნაწილი იქნება სოფლის მშენებლობის კულმინაციურ ეტაპზე. ამ დღეს ალბათ მომავალი წლის ბოლომდე უნდა ველოდოთ. ეკოსოფლის მშენებელთა ჯგუფში ჩართვა კი, სურვილის შემთხვევაში, თქვენთვის მოსახერხებელი ფორმით უკვე შეგიძლიათ.


Monday, October 23, 2023

მესაქონლეობის ექსპოზე ჯიშობრივად მრავალფეროვანი საქონელი წარმოადგინეს - პოსტი XIII

სოფლის მეურნეობის განვითარების ამ ეტაპზე მნიშვნელოვანი წონა ენიჭება ფერმერებისა და  დარგის წევრების ერთმანეთთან შეხვედრას. ყოველწლიურად ამისთვის "მესაქონლეობის ექსპო" იმართება. ეს დღე ბევრნაირ შესაძლებლობას აძლევს მსურველს გაიცნოს ფერმერული საქმიანობის ყოველწლიურად მზარდი სფერო; შეაფასოს საერთო განწყობა და საკუთარი იდეა, კავშირები და გეგმები გაამყაროს.



მაღალპროდუქტიულ, ჯიშობრივად განვითარებულ ძროხებს აქ ფერმერები ერთმანეთს აჯიბრებენ, მრავალფეროვან და სანახაობრივად მდიდარ დღეს სჩუქნიან სტუმარს. 

ჯიშიანი საქონლის პირველი გამოფენა დამოუკიდებელი საქართველოს ისტორიაში 2006 წელს გაიმართა. მას მოჰყვა 2019 და 2022 წლების ექსპო, რომელიც წელს ტრადიციის მიხედვით, გაგრძელდა. ლისის იპოდრომი უკვე ფერმერების შეკრების ადგილად იქცა. ფერმერები საქართველოს ბევრი კუთხიდან ჩამოვიდნენ თავიანთი საქონლის წარმოსადგენად. უმეტეს მათგანს რძის პროდუქტების კომპანიები მოჰყვნენ, რომლებიც მცირე და საშუალო ბიზნესის ნაწარმ ყველს, მაწონს, ნადუღს, არაჟანსა და ადგილობრივი დასახელების პროდუქტებს წარმოადგენდნენ. 

დეგუსტაციის სივრცეები იპოდრომის მიმდებარედ, ეზოში იყო მოწყობილი რაც უფრო პიკნიკის განწყობას ქმნიდა. ლისის იპოდრომის შენობაში, აგრომექანიზაციის, პრეპარატებისა და სხვა ტექნოლოგიური პროდუქტის წარმდგენი კომპანიები იყვნენ განლაგებული. მათ საქმიანი ურთიერთობისთვის დრო სიხარულით გამონახეს. ასევე, ჩაერთნენ ჩემპიონი საქონლის დაჯილდოებაშიც, სხვადასხვა ოდენობის საკვებისა და ვეტერინარული მომსახურების ვაუჩერები გამარჯვებული ძროხების პატრონ ფერმერებს გადასცეს.


გამარჯვებამდე სამი მაღალპროდუქტიული ფური, ამდენივე ხბო და დეკეული მივიდა. გამოარჩიეს საუკეთესო ადგილობრივი ჯიშებიც, რომლებიც შემდეგი მრავალფეროვნებით იყო წარმოდგენილი: მეგრული წითელი, ხევსურული, მთის და კავკასიური წაბლა. 

გამარჯვებულები გამოვლინდნენ ლოტოტრონითაც. სტუმრებს შორის ყველაზე იღბლიანები აგრო კომპანიების პრიზებით დასაჩუქრდნენ.

ექსპოს მხარდამჭერები შვეიცარიული აგრარული სკოლა “კავკასია” და საქართველოს მეცხოველეობის სანაშენე საქმის ასოციაცია იყვნენ. აგრარული სკოლის დირექტორმა, თინა მახარაძემ მითხრა, რომ ფერმერებს ეს შესაძლებლობა მომავალ წელსაც მიეცემათ, რადგან მიმდინარე წლებში ექსპოს კარგი შედეგები მოჰყვა. მისთვის მნიშვნელოვანია, ფერმერებს ჰქონდეთ მეტი ინფორმაციის გაცვლის საშუალება, სკოლის სტუდენტები სფეროს აქტიურ წევრებად იქცნენ და გააძლიერონ ტრადიცია, რომელიც აგრარულ განათლებას, პრაქტიკას, ტექნოლოგიებსა და დამხმარე რესურსების კომპანიებს ერთმანეთის გვერდით, საერთო სივრცეში შეახვედრებს. ექსპოს თინათინი იმპულსის მიმცემად ახასიათებს და ამბობს, რომ ამ ფორმით, ფერმერობის, როგორც მრავალმხრივად გამორჩეული საქმის წარმოჩენა შეუძლია. განსაკუთრებულად აღნიშნა ის, რომ ექსპოზე ბევრი ბავშვი იყო მისული, რომლებიც ცურის რბილ მულაჟებს წველიდნენ და ნამდვილი მომავალი ფერმერებივით ირთობდნენ თავს. 

წარმოდგენილი საქონლის შეფასებაში ჩართულმა ჟიურიმ, პროფესორმა გიული გოგოლიმ მითხრა, რომ წელს სანაშენე საქმის ასოციაციის მიერ, კიდევ ერთი ნაბიჯი იყო გადადგმული, რათა სელექციით მიღებული შედეგები უფრო დიდი აუდიტორიისთვის ყოფილიყო ნაცნობი. მან მითხრა, რომ საქართველოში წამოწყებული ფერმერული საქმე და ჯიშობრივი განვითარების პროგრამები ახალფეხადგმულია და სახელმწიფო მალე დაიწყებს მათ ხელშეწყობასა და რეგულირებაზე ზრუნვას. 

“2019 წლიდან, მიუხედავად იმისა, რომ არ იყო გამოცდილება, დიდი ენთუზიაზმით და მასში ჩართულ სპეციალისტთა მხარდაჭერით საკმაოდ კარგად გაიმართა პირველი და შთამბეჭდავად გაგრძელდა მეორე გამოფენა. მას შემდეგ განვითარება კიდევ იყო და აი წელს ბევრად ორგანიზებულად გაიმართა ეს გამოფენა. მართალია, ბევრნი არ იყვნენ ფერმერები იმათგან, ვინც გასულ წლებში გამოვიდნენ, მაგრამ ახალგაზრდების სიმრავლე კარგად მენიშნა. 

ჯიშობრივადაც, გაცილებით ფართო დიაპაზონით შედგა კონკურსი”, - მითხრა ბატონმა გიულიმ. 

ფერმერების წარმოდგენილი მრავალფეროვანი საქონლიდან საინტერესო იყო ჯერსული ჯიში, რომელიც აქამდე გამოფენაზე არ ყოფილა. ის წელს ხაჭაპურიძეების ოჯახმა წარადგინა, რომელიც მონაწილეობას უკვე მეორედ იღებდა. წინა წლის გამარჯვებით  კმაყოფილები, ყველეულს სტუმრებს ასინჯებდა და ექსპოს დადებითად აფასებდა. ნია ხაჭაპურიძემ მითხრა, რომ განვითარებული პროდუქტიულობის მქონე საქონლის გამოფენა განსაკუთრებულად სასიამოვნო იყო, რადგან ფერმერებს ყოველთვის აინტერესებთ ერთმანეთის მიღწევები. მხიარული,  მუსიკალური წარმოდგენებით შექმნილი გარემო კი საუკეთესო ადგილად იქცა ურთიერთობებისთვის და საქმიანი კავშირების დამყარებისთვის. 

სხვა ფერმერებისთვისაც, რომელთაც ჰქონდათ საშუალება ფერმის მიღმა გამოეტანათ საკუთარი მიღწევები, შესაძლებლობის გზა გაიხსნა, მეტი წარმატების მისაღწევად გამოიყენონ მომავალი სეზონი. ექსპოს ორგანიზატორი "ლენდ'ო ლეიკს, ვენჩერ 37" საქართველოში მუშაობას აგრძელებს და ადგილობრივ მესაქონლეობაში საუკეთესო გამოცდილების ადაპტირებას მომავალ პერიოდში, ფერმერებთან ერთად გეგმავს. როგორი განვითარება მიეცემა უშუალოდ ექსპოს, ამას სიახლეები გვიჩვენებს. მე კი ვეცდები გავარკვიო, როგორ შეთავაზებებს წარმოადგენს პროგრამა "ინვესტირება უვნებელ და ხარისხიან მესაქონლეობაში" პარტნიორი ფერმერების მიმართ. ასევე საინტერესოა, როგორ ურთიერთობას შეინარჩუნებს სახელმწიფო და მესაქონლე, რა სიახლეებს დაამატებს საკუთარ ეკონომიკურ პროგრამებში მთავრობა, სფეროს რომელ ნაწილს გააძლიერებენ დონორები და ვინ გამოირჩევა ამ ფერმერულ წელიწადს მომავალი ექსპოს გამარჯვებულად.

Saturday, September 9, 2023

ჯანსაღი ინგრედიენტების ძებნაში ნაპოვნი ფერმერობა - პოსტი XII

ფერმერული ცხოვრება რომ მიმზიდველი გახდა, ვვარაუდობ, თაობის აქტიურობის და ფერმერების მიმართ გაზრდილი ინტერესის დამსახურებაა. თუმცა, მთავარი აქ ადამიანების მიერ მიღებული გადაწყვეტილებაა, რომლებიც საკუთარი ცხოვრების სტილს პოულობენ და საუკეთესო მხრიდან ხედავენ შესაძლებლობებს. საქართველოს საიმედოდ, რეგიონებში ბევრი ახალბედა გამოჩნდა, რომლებსაც შეუძლიათ თავისუფლად გააკეთონ განაცხადი წარმატებულ ფერმერობაზე. მათი წარმოებები ყოველწლიურად უფრო მეტ კაპიტალს წარმოშობენ, ბრენდის ფასეულობას მაღლა სწევენ და გარემომცველ წრეს იზრდიან.  

ნიკა ბაგალიშვილის ფერმა დღეს ჯანსაღი სოფლის მეურნეობით დაინტერესებულებისთვის კარგად ნაცნობია. მისთვის უკვე მეხუთე სეზონი მიმდინარეობს. ნიკას ბოსტნეულის წარმოებაზე ბევრი აქვს სათქმელი. ჯანსაღი ინგრედიენტების ძებნაში აღმოჩენილი ფერმერობა უკვე მთელ სამყაროდ ექცა, სადაც ის თავად ეპიცენტრში დგას, გარშემო კი მომხმარებელი, ფერმერობით დაინტერესებული საზოგადოება და თანატოლები უდგანან, რომლებიც წნორშიც და თბილისშიც სტუმრობენ, ფერმერული მაღაზიის დახლზე კი მის ბოსტნეულს დღის ბოლომდე სრულად ყიდულობენ.

ჩემი მიზანი იყო ჯანმრთელობა. ამიტომ გავაკეთე ეს არჩევანი. თბილისში ვცხოვრობდი, არ ვიცოდი რას ვჭამდი, მაგრამ ვიცოდი, რომ უნდა დამეწყო რაციონის მოწესრიგება, ბოსტნეულის წარმოება საუკეთესო არჩევანი აღმოჩნდა. მიუხედავად იმისა, რომ ჯანსაღ პროდუქტებთან წვდომა ყოველთვის მქონდა, მაინც მივიდოდი ამ მდგომარეობამდე, რადგან ბუნებით  ჯანსაღი გარემოსდამცველი ვარ, ბუნება ძალიან მიყვარს და მცენარეებთან მუშაობა ძალიან დიდ სიამოვნებას მანიჭებს”, - მითხრა ნიკამ. 

მიუხედავად არჩევანისა, ემუშავა თბილისში, მან მაინც წნორის გზა აირჩია და ამაზე ახლო მეგობრებმა უთხრეს რომ გულშემატკივრობდნენ, თუმცა საზოგადო განწყობით ხვდებოდა, რომ მიწასთან მუშაობა სახარბიელო პროგნოზის მქონე არ იყო. 

მარტომ დავიწყე საქმე, მშობლები მეხმარებოდნენ. მას შემდეგ ხმა მალე გავარდა. თავისით დატრიალდა ეს ამბები. მე ამხელა მასშტაბებისთვის არ ვფიქრობდი. ვერ წარმოვიდგენდი, რომ აქ ვიქნებოდი, სადაც ვარ. ლობიო რომ მოვიყვანე, იმხელა გამოხმაურება მოჰყვა, რომ არ ველოდი. თან ამ დროს ბიო, ორგანული ბოსტნეული არ იყო საზოგადოებაში ცნობილი. ახლა უკვე ძალიან ბევრმა იცის. მაშინ არ მქონდა მიწა, დავიწყე მუშაობა რომ მომეყვანა. ნაქირავებ მიწაზე მოვიყვანე ლობიო, რომელიც მაქვს. მერე უკვე შევიძინე მიწა. სამი ჰექტარი და ჯამში ოთხი ჰექტარი მაქვს.  

აგრარულ უნივერსიტეტში ვსწავლობდი, თეორიაც რაღაც დონეზე ვისწავლე. ინტერნეტითაც თეორიული ნაწილი მოვიძიე, მაგრამ პრაქტიკა სულ სხვაა. პრაქტიკაში განსხვავებულად ხდება რაღაცები. თუნდაც ერთი, განსხვავებული კულტურა რომ მინდა დავრგო ხოლმე, არასდროს გვხვდება ხოლმე დიდი რაოდენობით. ჩემი წარმოება ძალიან პატარაა, ვტესტავ ხოლმე და მერე ვუშვებ წარმოებაში.  

ფინანსურად ვინ დაგიჭირა მხარი დასაწყისში? 

მერიკო გუბელაძე არის "შავი ლომის" დამფუძნებელი. მან გადმომირიცხა პირველი 500 ლარი. კომენტარი რომ ნახა სადღაც პომიდვრის ჩითილის ფასს ვკითხულობდი, ისე, უცებ გადმომირიცხა თანხა. უდიდესი მუხტი იყო ჩემთვის. ძალიან დიდი მოტივაცია მომცა მაგ ხუთასმა ლარმა.  

როგორ იზრდება ყოველწლიურად შენი მეურნეობის შემოსავალი? 

ძალიან სწრაფად, იმდენად სწრაფად, რომ აზრზე ვერ მოვდივარ. მაგალითად, აი წელს რომ შევხედო ჩემს წარმოებას, ან თუნდაც, გაყიდვებს, ძალიან გაიზარდა და პოტენციალი იმხელა აქვს, რომ საშუალებას მაძლევს 70%-ით გავზარდო. მომხმარებლების რაოდენობა ელვის სისწრაფით იზრდება. შარშან აი, რაღაც რაოდენობა მრჩებოდა ხოლმე გასაყიდი, ბადრიჯანი და რაღაცები. წელს გასაყიდი კი არა, დამატებით რომ მქონდეს კიდევ ბევრს გავყიდდი. ახლა ბევრი გასულია კიდევ ქალაქიდან და მაინც გაზრდილია გაყიდვები. თან ჩემი ფეისბუკ გვერდის მეგობრებმა შარშანდელთან შედარებით 11 000-ით მოიმატა. პლიუს მაგას, "წერტიში" როცა შემაქვს ბოსტნეული, უკვე ელოდებიან. მომხმარებელი ძალიან შემეჩვია.

უმეტესწილად ბავშვთა კვებისთვის მოდიან ხოლმე, ბავშვებზე ზრუნავენ და მიაქვთ ბოსტნეული. 

ფერმერობაში იმიტომ აღმოვჩნდი, რომ გარემოზე და ადამიანებზე ზრუნვა მიყვარს. გარემოს დამცველი ვიყავი და მეურნეობაც ამიტომ ავირჩიე ასეთი. როცა იცი, რომ შენ მიერ მოყვანილ ბოსტნეულს ადამიანები ჭამენ და დარწმუნებული ხარ, რომ არ ავნებ მათ არამედ პირიქით, მათ ჯანმრთელობაზე ძალიან კარგად იმოქმედებს, ძალიან მაგარი შეგრძნებაა. ბედნიერად და უფრო მოტივირებულად ვგრძნობ ხოლმე თავს.  

საქმის მიღმა არის ისეთი რამ რითიც ერთობი? 

საქმის მიღმა, ფაქტობრივად, თავისუფალი დრო არ მაქვს. ხშირად ფეხბურთს ვთამაშობ. ბავშვობიდან მიყვარს და ფეხბურთის გარეშე არ შემიძლია. ფეხბურთია ჩემი თერაპია. ვწყდები ხოლმე ყველაფერს და რაღაც კონკრეტულზე რომ ვარ ხოლმე ორიენტირებული, ძალიან დიდ თერაპიას ვიღებ. მაგის გარდა, მეგობრებთან ერთად დავდივარ ხოლმე ტირზე და დართსიც მიყვარს. 

რა საკითხებია ისეთი, რასაც არასოდეს ეხები?

რელიგიაა ეგეთი. ნაკლებად ვეხები ხოლმე.  

რა თემაა, რომელზეც ყველაზე ხშირად კამათობ? 

პოლიტიკაზე. უსამართლო რაღაცებზე, რაც ხდება. ადამიანის თავისუფლება იმდენად შეზღუდულია, ადამიანს რისი გაკეთებაც უნდა, მაინც ვერ აკეთებს. ტეხავს რა.  

კარგი მთავრობა უნდა მოვიდეს, მაგრამ სამწუხაროდ ჯერ არ ჩანს. ჩემი აზრით, ძალიან ბევრს შეეცვალა ცნობიერება. ადამიანებმა იციან, რომ მითია ის რომ შხამ-ქიმიკატების გარეშე არ შეიძლება მოიყვანო ბოსტნეული. ეგ მიდგომა ძალიან შეეცვალათ. ახლა დაიჯერეს. ძალიან ბევრი მიკავშირდება ხოლმე რჩევებისთვის. 

წნორში არ ვიცი ვისთვის ვარ მოტივაცია, მაგრამ წნორის გარეთ ვიცი, რომ ვიღაცებისთვის ვარ მაგალითი და მათაც დაიწყეს საქმეების კეთება. პლიუს მაგას, ორი წლის წინ, ნამჯის წვერებზე მქონდა პროექტი, მქონდა "აგრო-სკოლა", ძალიან ბევრ ბავშვში შეიცვალა წარმოდგენა, პლიუს მაგას მშობლებშიც. ნამჯის წვერების წვას რაც შეეხება, ძალიან ბევრი გამოთქვამს პროტესტს, იმის გამო რომ ნიადაგი ზიანდება, ეს გამოიწვია აქტივობამ. 

რას სწავლობ ხოლმე ყველაზე ხშირად სხვებისგან?

შეუპოვრად რომ არიან ხოლმე თავის საქმეში, მეც ეგეთი ვხდები. ადრე უფრო სხვანაირად ვიყავი ხოლმე, ყურებს ჩამოვყრიდი ხოლმე, რაღაცნაირად, მერე ირგვლივ რომ ვუყურებ ხოლმე ადამიანებს, რამდენს შრომობენ მართლა, ჩემი შრომა არაფერია იმათთან შედარებით. მათგან მოტივაციას სწავლობ და შეუპოვრობას.  

სოფლის მეურნეობის მერე ალბათ უფრო აგროტურიზმში გადავალ, სექტემბერში დავიწყებ და უფრო აგროტურიზმში ვიტრიალებ. 

ვისთან თანამშრომლობ?  

ჩემთვის, "ორგანიკაში" ვყიდულობ ხოლმე, ორგანული თესლები აქვთ, გაღივებული მარცვალი.  ვცდილობ ხოლმე, რომ ყველაფერი ორგანული იყოს, მაგრამ ძალიან ძნელია. ჩემი აგროტურისტი რომ გადავა მეურნეობაში, კაფეც რომ იქნება ადგილზე კვებისთვის, ყველაფერი ორგანული მექნება. Რაც ჩვენთან არ იწარმოება იმას ვიყიდი ხოლმე. 

ვის ჰქვია შენი აზრით ფერმერი და როგორ არჩევს ადამიანი ფერმერობის ფორმას? 

ყველა ფერმერმა უნდა სცადოს თავისივე ფერმის შექმნა, როგორიც მას მოეწონება და სადაც კომფორტულად იგრძნობს თავს. ყველა ფერმერია, ვინც რამე ფერმერულს აკეთებს და ფინანსური სარგებელი აქვს. მე ვარ ფერმერი? არ ვიცი ვინ ვარ. მოსავალს ვაწარმოებ და ჩემი საქმე მიყვარს. მე უფრო სიახლეების მიმდევარი ვარ სოფლის მეურნეობაში. 


დემეტრე ერგემლიძე 


გიორგი ალადაშვილის ბიოდინამიური მეღვინეობა განვითარების მომდევნო ეტაპის წინაშე

როგორ ღირებულებებზე უნდა იდგეს მეღვინეობა, გიორგი ალადაშვილისთვის უკვე დიდი ხანია ცნობილია. მისი ბიოდინამიური მევენახეობა 2015 წლიდან რუისპი...