თამთა კაპანაძისთვის, რომელიც სოფლის განვითარების სააგენტოს ჭიათურის საინფორმაციო-საკონსულტაციო ცენტრის სპეციალისტია, სოფლის განვითარება დროში ხანგრძლივად გაწერილი პროექტების დაგეგმვასა და სოფლად აქტიური მოსახლეობის გაძლიერებასთან არის დაკავშირებული.
ფერმერების კონსულტანტად უკვე რვა წელია მუშაობს და ამ დროის განმავლობაში ათეულობით პროექტზე უმუშავია წარმატების მისაღწევად. ყველაზე დასამახსოვრებლად მაინც კენკროვანი კულტურების და ჩაის რეაბილიტაციის პროექტები ახსენდება, რომელიც მის რეგიონში წარმატებით შედგა.
დღეს, განვითარების ახალ ეტაპზე, ფერმერებთან მუშაობას მეცხოველეობის პროექტებზე იწყებს. მისი თქმით, განვითარება საქმის ბოლომდე მიყვანაა და იმის ცოდნა, რომ სოფელს, რომელსაც აშენებს, ახალგაზრდები მალე მეტად გააცოცხლებენ.
რა გახდა შენთვის ექსტენციონისტობის საფუძველი?
Როდესაც დავამთავრე სასწავლებელი, მუშაობა ფერმერთა ცენტრში დავიწყე, სადაც ურთიერთობა მქონდა ფერმერებთან, რომლებიც დაინტერესებულები იყვნენ მეცხოველეობით. Საინტერესო იყო მათთან ურთიერთობა. ვფიქრობ, ამან განაპირობა ჩემი ექსტენციონისტობა.
რა კითხვებით მიოგმართავენ ხშირად ფერმერები?
ფერმერები მოგვმართავენ დარგობრივი მიმართულებების კონსულტაციისთვის, ასევე სახელმწიფო პროგრამების შესახებ ინფორმაციის მისაღებად. ახლა, მაგალითისთვის მოვიყვან, “დანერგე მომავალს” ჰქონდა ასეთი ქვეკომპონტნეტი, კენკროვანებთან დაკავშირებით, დასრულდა 2020 წელს და ამის შემდეგაც აქტიურად მოგვმართავდნენ ამ პროგრამაში რომ მიეღოთ მონაწილეობა.
როდის ხარ ხოლმე ყველაზე კმაყოფილი საკუთარი კონსულტაციით?
ფერმერი როდესაც იღებს მონაწილეობას პროექტში და მიიღებს დაფინანსებას, ან თუნდაც გააშენებს ბაღს, ეს არის დიდი სტიმული და დიდი პასუხისმგებლობა. კმაყოფილების შეგრძნებაც მაშინ უფრო დიდი მაქვს, რა თქმა უნდა.
რომელი იყო ყველაზე უფრო საპასუხისმგებლო და სასიხარულო პროექტი, რომელიც დაფინანსდა?
კენკროვანების ქვეკომპონენტში იყო ერთი ასეთი და ჩაის რეაბილიტაციის სახელმწიფო პროგრამა ჩვენს მუნიციპალიტეტში. “დანერგე მომავლის” პროგრამაში ბაღების გაშენების კომპონენტში ძალიან ბევრმა ფერმერმა მიიღო მონაწილეობა და ძალიან სასიამოვნო იყო ეს ჩემთვის.
საინტერესოა, როგორ უნდა მიაწოდო ინფორმაცია ფერმერს, რომ არა მხოლოდ დაინტერესება შეძლო არამედ მისი დახმარებაც მოახერხო.
მოქალაქე როდესაც მოდის და აინტერესებს რომელიმე პროგრამა, მაგალითად აინტერესებს ბაღების გაშენება ან მცენარეთა მოვლასთან დაკავშირებით აქვს პრობლემა, პომიდორთან ან ვაზთან დაკავშირებით აქვს პრობლემა. ვუხსნით, ვუკავშირდებით, პროგრამას ვაცნობთ, ვეუბნებით პროგრამაში მონაწილეობისთვის არის საჭირო ესა თუ ის დოკუმენტი. იწყებს ფერმერი ამ პროგრამაში მონაწილეობისთვის საჭირო დოკუმენტაციის შეგროვებას. ვეხმარებით კონსულტაციის დონეზე, იმიტომ, რომ ჩვენ ექსტენციონისტები ვართ და ჩვენი უფლება-მოვალეობაც ეს არის.
როგორი პრიორიტეტები აქვს სააგენტოს იმერეთის რეგიონის განვითარებისთვის?
ყველა მუნიციპალიტეტისთვის თითქმის შემუშავებულია სწორი მიდგომა სახელმწიფოსგან. გათვალისწინებულია რეგიონი, მოგეხსენებათ იმერეთი მცირემიწიანია და ამ ეტაპისთვის იმერეთის ორ მუნიციპალიტეტში ზესტაფონსა და ვანის მუნიციპალიტეტში სათბურების სახელმწიფო პროგრამა მიმდინარეობს და ძალიან კმაყოფილები არიან და ასევე, გათვალისწინებული არიან მაღალმთიანი სოფლები და შესაბამისად, როდესაც “დანერგე მომავალში”, იღებს ფერმერი მონაწილეობას, თუ მაღალმთიანში არის დასახლებული და მაღალმთიანში ცხოვრობს, 80%-ია სახელმწიფოს თანამონაწილეობა და 20%-ია ფერმერის გადასახდელი. ეს შეღავათია ფერმერისათვის და მისასალმებელია, რა თქმა უნდა გათვალისწინებულია სახელმწიფოსგან მცირემიწიანი რეგიონი და მუნიციპალიტეტი.
Რა პასუხისმგებლობას გძენს ფერმერის კონსულტანტობა?
Რა თქმა უნდა, ძალიან საპასუხისმგებლოა. Როდესაც ვუკავშირდებით ფერმერებს ან გვაქვს გასვლითი შეხვედრები, ვფიქრობთ, რომ ჩვენ, ექსტენციონისტები უნდა ვიყოთ იქ, სადაც არიან ფერმერები.
უშუალოდ ექსტენციონისტებისთვის განვითარების რა გზა არსებობს საქართველოში, როგორი იქნება თქვენი საქმის ყველაზე კარგი და ღირსეული გაგრძელება?
ვფიქრობ, რომ ექსტენციონისტისთვის არის აუცილებელი სასწავლო ტრენინგები, რაც ხშირად გვაქვს ხოლმე, როგორც თეორიული, ასევე პრაქტიკული მიმართულებით, თუ როგორ უნდა შედგეს კომუნიკაცია ჩვენსა და ფერმერებს შორის.
Რაც შეეხება ქართული სოფლის პერსპექტივას, როგორია შენი ხედვა რომელი მიმართულებით უნდა განვითარდეს ის?
ქართულ სოფელს, ყველას აქვს განვითარების პერსპექტივა და ყველა სოფელში თითქმის არის შესაძლებლობა იმის, რომ განვითარდეს სოფლის მეურნეობა. მაგრამ მთავარია, იყოს დაინტერესება ახალგაზრდების. ახალგაზრდები არ უნდა იყვნენ წასული სოფლიდან და ახალგაზრდების მიგრაცია არ უნდა იყოს ასეთი დიდი, როგორიც დღეს გვაქვს. თუ ახალგაზრდა არ დაბრუნდა სოფელში, სოფლის მეურნეობა ვერ აღორძინდება. ეს არის ხედვა ჩემი.
